نمك را بهتر بشناسيم
نمك خوراكي (edible salt) يك ماده معدني
و بـلـورين است كه عمدتاً از
سـديم كلرايد (sodium
chloride) تشـــكيل يافته است. از جمله مصارف
نـمك خوراكـي مي تـوان بـه طـعم دهـي بـه مـواد غـذايـي، به عنوان يك
نـگهدارنده مـواد غـذايـي (جلـوگيري از فسـاد مـــواد غذايي) و ترد كننده
گوشت اشاره كرد.
تقسيم بندي نمك ها:
1-سنـگ نمك (rock salt): سـنگ نـمـك
يـا هاليت (halite) با فرمول
شيميايي (NACL) ، با رنـگ
سفيد شيري تا خاكستري بوده و رنگ نمك و نوع كريستاليزاسيون يكي از معرفهاي مرقوبيت
نمك ميباشد. اين نمك مصارف زيادي دارد و اغلب بعنوان پايه و اساس ديگر نمكها مورد
استفاده ميباشد.
2-نمك آسياب شده (ground salt): سنگ نمك پس
از آسياب شدن و در مواردي پس از تصفيه و تغليذ شدن ميباشد، كه معمولاً ميتوان آنرا
غني سازي نمود. اين نمك در بسته بنديهاي 500 گرمي تا 1 كيلو گرمي و گونيهاي 20 تا 40 كيلويي
موجود ميباشد.
3-نمك دريا (sea salt): اين نوع نمك
با تبخير آب دريا و اقيانوسها حاصل ميشود كه البته در كشور ما به نمك درياچه نيز
معروف است. حمل آن بيشتر بصورت فله صورت ميگيرد و بيشترين مصرف آن در تهيه كلر
ميباشد.
دسته بندي نمك ها از نظر
خلوص :
1-نمك تصفيه نشده (UNREFINED): مصرف اين نوع
نمك بسيار رايج است و در حال حاضر بعنوان افزودني خوراك دام و طيور و در نانوايي ها
بسيار مورد استفاده ميباشد. خلوص اين نمك جز در موارد خاص بيش از 97.5 درصد
نميباشد و درصد خلوص بعلت معدني بودن محصول بسختي قابل كنترل ميباشد.
2-نمك تصفيه شده (REFINED): در اين نمك
ناخالصي هاي نمك به دو روش Recrystallization و Hydromilling جدا ميشود. اين نمك
حداقل از 99.2 درصد سديم كلرايد تشكيل يافته است.
3- نمك يد دار: به نمكهاي آسياب شده از
هرنوع ( تصفيه و غير تصفيه) ميتوان يدات پـتـاسـيـم (POTASSIUM IODATE) افزود و نمك
يد دار تهيه كرد.
فوايد مصرف نمك:
سديم و كلر دو جزء اصلي نمك خوراكي
براي بقاي تمام موجودات زنده از جمله انسان ضروري ميباشد. سديم يك الكتروليت است
مانند پتاسيم، كلسيم و سديم. مصرف نمك مانند چربي ها براي بدن ضروري ميباشد، اما
مصرف بيش از نياز ميتواند براي بدن مضر باشد. كاركردهاي نمك خوراكي(سديم) در بدن:
1- تنظيم توازن اسيد و باز در بدن (PH).
2-تنظيم فشار خون.
3-انتقال پيامهاي عصبي.
4-انقباضات عضلاني.
5-كمك به حمل مواد غذايي به داخل سلولهاي بدن.
6-ترشح اسيد معده.
7-تعادل مايعات بدن.
8-تعادل الكتروليت هاي بدن.
نكته: عدم مصرف كافي نمك ميتواند به
انقباضات شديد عضلاني، ريتم ضعيف قلب، مرگ ناگهاني، ايست قلبي و سرگيجه منجر گردد.
مضرات مصرف بيش از اندازه نمك:
1-ابتلا به پر فشاري خون.
2-سكته.
3-فقر كلسيم.
4-پوكي استخوان.
5-ادم.
6-افزايش وزن.
7-زخم معده.
8-تشديد آسم.
9-تشديد سوزش سر دل (ترش كردن)
10-بزرگ شدن اندازه قلب.
11-كم آبي بدن و بروز تشنگي.
12-افزايش خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي-عروقي.
